ဘုရားသခင္ေႂကြအံကစားခဲ့သလား?(သို႔မဟုတ္)ကြမ္တမ္ကမၻာသို႔ အလည္တစ္ေခါက္ – အပိုင္း (၂)

အပိုင္း  ၁  ကို ဖတ္ရႈလိုပါ က

https://curiositymm.com/2016/08/24/%E1%80%98%E1%80%AF%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%9E%E1%80%81%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B1%E1%82%82%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%A1%E1%80%B6%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%B8%E1%80%81%E1%80%B2%E1%80%B7/

ဒါေပမဲ့ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္မွာေတာ့ Einstein ဟာ သူက Quantum Mechanics ရဲ႕အားနည္းခ်က္တစ္ခုကုိ ေတြ႔ရွိၿပီလို႔ယံုၾကည္ခဲ့ပါတဲ့။ အဲ့တာကေတာ့ Quantum Mechanics နဲ႔ အထူးဆန္းဆံုးနဲ႔ အူေၾကာင္ေၾကာင္အႏိုင္ဆံုးျဖစ္တဲ့ အမႈန္အခ်င္းခ်င္းရဲ႕ ဆက္ယွက္မွဴ ( Quantum Entanglement ) ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကဲ .. အထူးဆန္းအပိုင္းကို ဆက္ၾကည့္ရေအာင္လား?

Quantum Entanglement ( အမႈန္မ်ားၾကား ဆက္ယွက္ဆက္ႏြယ္မွဴ )

            ေရွ႕ကလိႈင္း-အမႈန္ ဒြန္တြဲမႈသေဘာတရားကိုမွတ္မိေသးတယ္ဟုတ္? မေရာရာျခင္နိယာမကိုေကာသတိရၾကေသးလား?အဲ့တာေတြကိုေတာ္ေတာ္အူေၾကာင္ေၾကာင္ႏိုင္တယ္လို႔ထင္ခဲ့ၾက လားမသိ ? အဲ့ထက္ပိုၿပီးအူေၾကာင္ေၾကာင္ႏိုင္တာေနာက္တစ္ခုရွိပါေသးတယ္။ Quantum Mechanics ရဲ႕ အူေၾကာင္ေၾကာင္ အႏိုင္ဆံုး ၊ ႐ူးေၾကာင္ေၾကာင္အႏိုင္ဆံုး ၊ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔အထင္ခံရဆံုး ၊ စိတ္ကူးယဥ္အဆန္ဆံုး ေနာက္ထ္အေၾကာင္းအရာကေတာ့ Quantum Entanglement လို႔ေခၚတဲ့ အမႈန္မ်ားၾကား ဆက္ႏြယ္မႈပဲျဖစ္ပါတယ္။

            Entanglement ဟာ Quantum Mechanics ရဲ႕ညီမွ်ျခင္းေတြကေနၿပီး ေတာ့ သီအိုရီသေဘာတရားနဲ႔ခန္႔မွန္းထဲ့ တဲ့ျဖစ္စဥ္တစ္ခုပဲျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေလးအမႈန္ေလးႏွစ္ခုဟာ တစ္ခုခုနဲ႔တစ္ခုခု နီးနီးကပ္ကပ္ဆြဲယူလိုက္တဲ့အခါ သူတို႔ႏွစ္ခုဟာ အခ်င္းခ်င္းဆက္ႏြယ္သြားၿပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ဂုဏ္သတၱိေတြဟာလည္းတစ္ခု ေပၚတစ္ခု ခ်ိတ္ဆက္သြားပါတယ္။ ပိုၿပီး အံ့ၾသဖို႔ေကာင္းတာက Quantum Mechanics ရဲ႕အဆိုအရေတာ့ အဲ့ဒီ အမႈန္ေလးႏွစ္ခုကို ျပန္ၿပီးျခားလိုက္တာေတာင္မွ သူတို႕ၾကားက ဆက္ႏြယ္မႈဟာလံုးဝေပ်ာက္မသြားဘူးလုိ႔ဆိုပါတယ္။

            ဒီဟာ ကို ၾကည့္ဖို႔အတြက္ အမႈန္တစ္ခု.. ကဲဗ်ာ အီလက္ထရြန္ပဲထားပါေတာ့ ။ သူ႕ရဲ႕ Spin (အမႊတ္ဟု ဦးဘိုးလိႈင္ က ဘာသာျပန္) ဆိုတဲ့ဂုဏ္သတၱိေလးကိုၾကည့္ရေအာင္လား။  အဲ့ဒီ အီလက္ထရြန္တစ္လံုးဟာ သူ႔ရဲ႕သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဝင္ရိုးေလးေပၚမွာ လည္ေနပါတယ္။ Spin ရဲ႕အဓိက ျပခ်င္တဲ့သေဘာတရားဟာ လည္ေနတာထက္ကို သူဟာ အမႈန္တစ္ခုကို ဘယ္ေလာက္ ဒီဂရီလည္လို႔ရွိရင္ နဂိုပံုစံျပန္ျဖစ္မလည္းဆိုတာပါ ။ ေနာက္တစ္လမွာပါမဲ့ အေျခခံအမႈန္မ်ား အေၾကာင္းေဆာင္းပါးမွာ အဲ့တာအက်ယ္ျဖန္႔ရွင္းျပပါ့မမယ္။ ေလာေလာဆယ္အၾကမ္းဖ်င္း အားျဖင့္ ေပါက္လိုက္တဲ့ဂ်င္ေလးတစ္လံုး  လည္ေနတဲ့ သေဘာတရားေလးတိုင္းျမင္ၾကည့္ပါ။  ဒါေပမဲ့ ဂ်င္တစ္လံုး ရဲ႕လည္တာ က ေပါက္လိုက္တဲ့အေပၚမွာမူတည္ၿပီးေတာ့နာရီလက္တံ အတိုင္းလည္တာလား (Clockwise) ဒါမွမဟုတ္ နာရီလက္တံနဲ႔ေျပာင္းျပန္ (Counter-clockwise) လည္တာလား ဆိုတာသိသာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အီလက္ထရြန္တစ္ခုမွာေတာ့ ခုနကလိုပဲ သင္မတိုင္းတာခင္ အခ်ိန္မွာ သူ႔ရဲ႕လည္ေနတဲ့ပံုကိုမသိရပါဘူး ။ သူ႔ကိုတိုင္းလိုက္တဲ့အခါမွာသာလွ်င္ဘယ္လိုလည္ေနမလည္း ဆိုတာကိုသိရပါတယ္။ ဒဂၤါးျပားေလးတစ္ခုပစ္လိုက္သလိုေပါ့။ ေအာက္ကိုျပန္မက်လာမခ်င္း ပန္းက်မလား ေခါင္းက်မလား ဆိုတာမသိရဘူးဟုတ္? အဲ့ဒီသေဘာတရားအတိုင္းပါပဲ။

            ကဲ အနားမွာ ဒဂၤါးျပားေလးႏွစ္ျပားေလာက္ရွိလားဗ်? ရွိရင္ ႏွစ္ျပားလံုးကို ပစ္ၾကည့္။ တစ္ျပားကေခါင္းက်ရင္ေနာက္တစ္ျပားက ပန္းက်ခ်င္က်မယ္ ၊ ေခါင္းက်ခ်င္က်မယ္။ ႀကိဳက္သလိုက်မယ္ဟုတ္? ပထမတစ္ျပားက ေခါင္းက်တိုင္းေနာက္တစ္ျပား ပန္းက်ရမယ္လို႔မရွိဘူး။ ဟုတ္တယ္မဟုတ္လား? (ပံု-၉) တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုဆိုင္မွမဆိုင္တာ။ ဟုတ္ၿပီအ့ဲတာဆို အဲ့ဒီ ဒဂၤါးျပားေလးႏွစ္ခုက သာ အီလက္ထရြန္ေလးႏွစ္ခုလို တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု ဆက္ႏြယ္သြားၿပီဆို၇င္ (entangle ျဖစ္သြားရင္)  တစ္ခုကေခါင္းက်မယ္ဆို ေနာက္တစ္ခု က ပန္းက်ကို က်မွရပါလိမ့္မယ္။ (ပံု-၁ဝ) အဲ့ဒီလိုပဲ။ အီလက္ထရြန္ေလးႏွစ္ခုဟာ ဆက္ႏြယ္သြားတဲ့အခါမွာ တစ္ခုက နာရီလက္တံအတိုင္းလည္ရင္က်န္တစ္ခုဟာနာရီလက္တံနဲ႔ဆန္႔က်င္ဘက္ကိုပဲလည္မယ္ဆိုတာ တိုင္းတာမၾကည့္ဘဲနဲ႔ ကိုသိပါတယ္။ (အီလက္ထရြန္ဟာဘယ္လိုလည္ေနတယ္ဆိုတာတိုင္းတာၾကည့္မွသာသိရတာပါ။) တစ္ခုကနာရီလက္တံလည္ရာအတိုင္းဆိုတာနဲ႔ ေနာက္တစ္ခုကိုၾကည့္စရာေတာင္မလိုေတာ့ပါဘူး။ နာရီလက္တံေျပာင္းျပန္ကိုလည္မယ္ဆိုတာ ကို ရဲရဲႀကီးအာမခံလို႔ရပါတယ္။ Niels Bohr ရဲ႕ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြအရေတာ့ အဲ့အီလက္ထရြန္ႏွစ္လံုးဟာ အဲ့လိုမ်ိဳး ႏွစ္ခုကိုဆြဲကပ္လိုက္လုိ႔သူတို႔ျခင္းဆက္ႏြယ္မႈျဖစ္သြားၿပီဆိုလို႔ရွိရင္ ၾကားထဲမွာ ဘာမွ ႀကိဳးေတြ ၊ Transistor ေတြ ဘာညာ ဆက္ထားစရာမလိုပါဘူး ။ ဘယ္ေလာက္အကြာအေဝးထိကြာကြာ ဒီဆက္ႏြယ္မႈဟာ ဆက္လက္ရွိေနဦးမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခုက ကမၻာေပၚမွာ တစ္ခုက လ ေပၚမွာဆိုရင္ေတာင္မွပဲ တစ္ေကာင္ဟာ နာရီလက္တံလည္ရာတိုင္းလည္တယ္ဆိုရင္ ေနာက္တစ္ခုဟာ နာရီလက္တံေျပာင္းျပန္ဆိုတာ မၾကည့္ပဲေတာင္သိရပါတယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာကေတာ့ ကမၻာေပၚမွာရွိတဲ့ အီလက္ထရြန္ကိုတိုင္းတာလိုက္တာနဲ႔ (Quantum Mechanicsတိုင္းတာမႈတိုင္းမွာ တိုင္းတာခံပစၥည္းကို အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိပါတယ္လို႔အေပၚမွာေျပာၿပီး) လ ေပၚမွာရွိတဲ့အီလက္ထရြန္ကိုလည္း တိုင္းတာအဲ့အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈသြားၿပီးျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ ႏွစ္ခုၾကားထဲမွာ ႀကိဳး၊ဝိုင္ယာ ဘာမွကိုမရွိပါဘဲနဲ႔ေတာင္ တစ္ခုအေပၚအျဖစ္အပ်က္ဟာ ေနာက္တစ္ခုေပၚသြားၿပီး သက္ေရာက္ေနပါတယ္။ ကဲ .. အရမ္းမထူးဆန္လြန္းဘူးလား? ဒီအျဖစ္အပ်က္ကုိ Einstein ဟာ “spooky action at distance” (အကြာအေဝး ႏွစ္ခုၾကားက အံ့ၾသေၾကာက္မက္ဖြယ္ေကာင္းလွတဲ့အျဖစ္အပ်က္) လို႔သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။

normal two coins

ပံု-၉ း ပံုမွန္ ဒဂၤါးႏွစ္ခုေျမွာက္ပံု

entangled coins

ပံု-၁၀ း ဆက္ႏြယ္ေနေသာ ဒဂၤါးႏွစ္ခုေျမွာက္ပံု

Einstein ဟာ Entanglement ကဒီပံုစံ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကိုေတာ့လက္မခံခဲ့ပါဘူး။ “တြက္ထုတ္ထားတဲ့သခ်ာၤေတြ ကသာ အူေၾကာင္ေၾကာင္ႏိုင္ေနတာပါ။ တကယ့္အျဖစ္အပ်က္က အဲ့လိုမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး” လို႔ Einstein က ဆိုပါတယ္။ သူက Entanglement (ဆက္ႏြယ္မႈ) ကိုမျငင္းပါဘူး။ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့အမႈန္ေတြ (Entangled Particlesေတြ) ရွိႏိုင္တယ္ဆိုတာလက္ခံပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခုနကလိုမ်ိဳး ထူးထူးဆန္းဆန္း ဆက္ႏြယ္ေနတာမ်ိဳးေတာ့မဟုတ္ပါဘူးတဲ့။ သူကပိုၿပီးရိုးရွင္းတဲ့ေျဖရွင္းခ်က္တစ္ခုကို ထုတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ သူ႔အဆိုအဆိုရင္ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ အမႈန္ေတြဟာ ဘယ္လိုမ်ိဳးလဲ ဆိုေတာ့ ဖိနပ္တစ္စံုလိုပါပဲတဲ့။

            Einstein အဆိုအရ တကယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ဖိနပ္တစ္စံု ကို ဘယ္ဖက္တစ္ရံ ကို ေသတၱာတစ္လံုးထဲမွာ ထဲ့ ၊ ညာဖက္တစ္ရံကို ေသတၱာတစ္လံုးထဲမွာထဲ့ၿပီး လူႏွစ္ေယာက္ကိုေပးလိုက္တယ္ ။ တစ္ေယာက္က ေျမာက္ဝင္ရိုးစြန္းကို ယူသြားၿပီးေနာက္တစ္ေယာက္က ေတာင္ဝင္ရိုးစြန္း ကိုယူသြားတယ္ထား ။ ဘယ္ေသတၱာထဲမွာ ဘယ္အရံလဲဆိုတာမေျပာျပထားဘူးသူတို႔ကို ။ အဲ့တာဆို ေျမာက္ဝင္ရိုးစြန္းကလူ က ညာဘက္ဖိနပ္ရလား ဘယ္ဘက္ဖိနပ္ရလား မဖြင့္ၾကည့္ခင္အထိ သူဟာတိတိက်က်မသိဘူး ။ ညာဘက္ဖိနပ္ ဒါမွမဟုတ္ ဘယ္ဘက္ဖိနပ္လုိ႔ပဲသိႏိုင္မယ္။  ဒါေပမဲ့ သူဖြင့္ၾကည့္လိုက္လို႔ ညာဘက္ ဖိနပ္ေတြ႔တယ္ဆိုတာနဲ႔ ေတာင္ဝင္ရိုးစြန္းက ေသတၱာထဲမွာ ဘယ္ဘက္ဖိနပ္ျဖစ္ေနမယ္ဆိုတာ သူၾကည့္စရာမလိုဘဲ သိမွာပဲ ။ ေျမာက္ဝင္ရိုးစြန္းက လူက ဖိနပ္ကိုဒီအတိုင္းၾကည့္လိုက္တာနဲ႔ေတာ့အဲ့ဖိနပ္ေပၚဘာမွမသက္ေရာက္ဘူးေလ။(နဂိုကသူဆိုခဲ့တဲ့တိုင္းတာမႈဟာအမႈန္ေပၚသက္ေရာက္မႈမရွိဘူးဆိုတာနဲ႔ ကိုက္တာေပါ့) ေျမာက္ဝင္ရိုးစြန္းက ေသတၱာမွာ ညာဘက္ ပါၿပီး ေတာင္ဝင္ရိုးစြန္းက ေသတၱာမွာ ဘယ္ဘက္က သူ႔အလိုလိုနဂိုထဲက ရွိေနတာပဲ ။ ဘာမွထူးဆန္းတာမဟုတ္ပါဘူး တဲ့ ။ ေသတၱာ တစ္လံုးမွာ ညာဘက္ ပါၿပီးေနာက္ တစ္လံုးမွာဘယ္ဘက္ပါတာ နဂိုထဲက ခ်ထားၿပီးပါပဲတဲ့ ။ အဲ့ဒီလိုပဲ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့အမႈန္ေတြမွာလည္း အဲ့သေဘာတရား အတိုင္းတစ္ထပ္ထဲပါတဲ့။ အမႈန္ႏွစ္ခုကိုခြဲလိုက္တ့ဲအခ်ိန္ကစၿပီး သူတို႔ရဲ႕ လည္ပတ္ေနမႈေတြကိုတစ္ခါထဲ တိတိက်က်သတ္မွတ္လိုက္ၿပီးသားပါတဲ့။

            ကဲ … အဲ့ဒီေတာ့ဘယ္သူမွန္ႏိုင္မလဲ? Bohr ရဲ႕အဆိုပံုစံမ်ိဳး အမႈန္ႏွစ္ခုဟာ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု ဘယ္ေလာက္ပဲအကြာအေဝး အထိအကြာအေဝး ျခားလိုက္ပါေစ။ထူးဆန္းစြာ လိုက္ေျပာင္းေနမွာလား? ဒါမွမဟုတ္ Einstein အဆိုလိုမ်ိဳးႏွစ္ခုဟာ ဖိနပ္ႏွစ္ရံလိုမ်ိဳးဘာမွမထူးဆန္းတဲ့ကိစၥ တစ္ခု ေလ ပဲလား?

Einstein engtangled

ပံု-၁ဝ Einstein ၏ Entangled Particles မ်ားအေပၚရွင္းလင္းခ်က္

အဓိက ဘာလို႔ ဒီႏွစ္ေယာက္ဘယ္သူမွန္လဲဆိုတာကို အဲ့ဒီေခတ္က ဆံုးျဖတ္ရခက္လဲဆိုေတာ့ Einstein အဆိုရ အမႈန္တစ္ခုမွာ မတိုင္းတာခင္အခ်ိန္ကတည္းက ကို သူ႔မွာတိက်တဲ့ အမႊတ္ (Spin) ဟာရွိေနပါတယ္။ (နာရီလက္တံတိုင္းလား နာရီလက္တိုင္းေျပာင္းျပန္လည္လားဆိုတာကို မတိုင္းတာအခ်ိန္ကထဲကသိရွိႏိုင္ပါတယ္။) ဘယ္လိုေသခ်ာလဲဆိုေတာ့ Einstein က တိုင္းၾကည့္လိုက္ေပါ့တဲ့။ ဒါေပမဲ့ Bohr ရဲ႕အယူအဆ မွာေတာ့ တိုင္းတာလိုက္ေတာ့မွသာ Spin ကိုသိရွိႏိုင္ပါတယ္။ တိုင္းတာမႈဟာ Spin ကို ဘယ္လိုပံုျဖစ္ေနမယ္ဆိုတာကို သတ္မွတ္လိုက္တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ အတိုခ်ဳပ္ေျပာရရင္ အီလက္ထရြန္တစ္လံုးဟာ နာရီလက္တံေျပာင္းျပန္လည္ေနတယ္ထား။  Einstein က ဒါဟာမတုိင္းတာခင္ကထဲက အဲ့လိုလည္ေနမွာပဲလို႔ဆိုပါတယ္။ တုိင္းတာမႈေၾကာင့္ျဖစ္သြားတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။ Bohr ကေတာ့ တိုင္းတာမႈေၾကာင့္သာ ဒီ အီလက္ထရြန္ရဲ႕ တိက်တဲ့ Spin ကိုျဖစ္ေစခဲ့တာလို႔ဆိုပါတယ္။  နဂိုထဲ က တိတိက်က် လည္ေနတာကို တိုင္းတာတာလား ? (Einstein) ဒါမွမဟုတ္ တိုင္းတာလိုက္လို႔ တိတိက်က်လည္သြားတာလား? (Bohr)။ တိတိက်က် Entanglement ကို စမ္းသပ္ႏိုင္ျခင္းလည္း မရွိေသးတဲ့အတြက္ ဒီျပသနာ ဟာ သိပၸံေမးခြန္းတစ္ခုမဟုတ္ေတာ့ဘဲနဲ႔ အေတြးအေခၚပိုင္းဆိုင္ရာေမးခြန္းတစ္ခုျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္ မွာ Einstein ဆံုးခဲ့ပါတယ္။ သူဟာေသဆံုးတဲ့အခ်ိန္အထိ Quantum Mechanics ဟာ အင္မတန္အသံုးဝင္လွေပမဲ့ တကယ့္ အရွိတရား ကိုျပသတဲ့အခ်ိန္မွာ ျပည့္စံုမႈမရွိေသးဘူးလို႔ခံယူသြားခဲ့ပါတယ္။ ဘုရားသခင္ဟာ ေႂကြအံမပစ္ဘူးလို႔ပဲ သူ ယံုၾကည္ခဲ့ပါတယ္။ Einstein နဲ႔ Bohr တို႔ရဲ႕ ဂိမ္းကစားပြဲေပါ့။

ကစားပြဲ၏အေျဖ

            ၁၉၇၃ ခုႏွစ္မွာ Columbia University က လူငယ္ေလးတစ္ေယာက္က Einstein ရဲ႕ Quantum Mechanics အေပၚ စိန္ေခၚမႈ ကို ပယ္ခ်က္ခဲ့ပါတယ္။ John Clauser ဟာ သူရဲ႕ Astrophysicist ပညာရပ္မွာ Ph.D ရဖုိ႔ႀကိဳးစားေနတဲ့အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ သူ႕အတြက္ေတာ့ Quantum Mechanics ဟာအရမ္းကိုခက္ခဲလြန္းပါတယ္။ “ကြ်န္ေတာ္ဟာ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားဘဝအရမ္းႀကိဳးစားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ Quantum Mechanics ကို နားမလည္ႏိုင္ခဲ့ဘူးဗ်ာ” လို႔ John Clauser က ဆိုပါတယ္။ သူဟာ Einstein ဟာမွန္ေကာင္းမွန္ႏိုင္တယ္လို႔ေတြးပါတယ္။ သူ႔အေနနဲ႔ Einstein မွန္ေၾကာင္းျပဖို႔ႀကိဳးစားပါတယ္။ သူဟာ သိပ္ၿပီးလူသိမမ်ားတဲ့ Irish လူမ်ိဳး John Bell ရဲ႕ စာတမ္းတစ္ခုကိုေတြ႔ခဲ့ပါတယ္။ Bell ဟာ Einstein နဲ႔ Bohr ၂ ေယာက္သားဘယ္သူမွန္ႏိုင္မလဲဆိုတာကိုစမ္းသပ္လို႔ရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။တစ္ခ်က္ထဲနဲ႔ႏွစ္ေယာက္ထဲက ဘယ္သူစၾကဝဠာႀကီးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးမွန္ကန္ခဲ့သလဲဆိုတာကို ဆံုးျဖတ္လို႔ရမယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ Chance ေတြ၊ probablity ေတြနဲ႔ျဖစ္ေနတာလား? ဒါမွမဟုတ္ တိတိက်က်ေသခ်ာတဲ့ Certainty နဲ႔ျဖစ္ေနတာလားဆိုတာကိုေပါ့။

            Bell ကေနၿပီးေတာ့ ခုနက Quantum Entanglement ( အမႈန္ေတြၾကားဆက္စပ္ေနမႈ) ကို တကယ္ပဲ ဒဂၤါးျပား ႏွစ္ျပားလိုမ်ိဳး တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု ဆက္စပ္ေနတာလား? (Bohr အယူအဆ လား? )ဒါမွမဟုတ္ ဖိနပ္တစ္စံုလိုပဲ လား? (Einsten အယူအဆလားေပါ့) တကယ္လို႔ ဖိနပ္ႏွစ္ခုလိုပဲျဖစ္ၿပီး ခုနက ဒဂၤ ါးျပားေတြလို ထူးထူးဆန္းဆန္း ဆက္ႏြယ္မႈမ်ိဳးမရွိဘူးဆိုရင္ Quantum Mechanics ဟာ Einstein ေျပာခဲ့သလိုပဲ အေျခခံသေဘာတရားေတြအျပည့္အစံုမမွန္ေသးဘဲ လိုအပ္ေနတာေတြရွိေသးတယ္ေပါ့။ ကဲ … ဒီကစားပြဲမွာ ဘယ္သူႏိုင္မလဲ? Bohr လား? Einstein လား?

            Bell ဟာ တကယ္လို႔မ်ား ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ အမႈန္အတြဲ ေတြအမ်ားႀကီးကိုဆက္စပ္လို႔ရတဲ့ စက္တစ္ခုမ်ားထြင္ခဲ့လို႔ရမယ္ဆိုရင္ စမ္းသပ္ႏုိင္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ သီအိုရီ ေမးခြန္း (Theoretical Question) တစ္ခုကို လက္ေတြ႔ေမးခြန္း (Experimental Question) တစ္ခုအျဖစ္ေျပာင္းလဲေပးခဲ့ပါတယ္။ သူေျပာခဲ့တဲ့ စမ္းသပ္မႈမ်ိဳးဟာလည္း လက္ေတြ႔လုပ္ဖုိ႔ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

            အဲ့ဒီ စာတမ္း ကိုဖတ္ၿပီးတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ Clauser ဟာ အဲ့ဒီ စမ္းသပ္မႈကို လက္ေတြ႔လုပ္ဖုိ႔ၾကံပါေတာ့တယ္။ စမ္းသပ္မႈအတြက္လိုအပ္တဲ့ စက္ကိုလည္း ျပင္ဆင္ ခဲ့ပါတယ္။ “ကၽြန္ေတာ္ဟာ ဘြဲ႔လြန္ေက်ာင္းသားေလးတစ္ေယာက္ပဲဗ်။ ကမၻာႀကီးကိုတုန္လွဳပ္ေစမဲ့ အေျဖတစ္ခုကိုထုတ္ေပးရမယ္ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္အရမ္းကိုစိတ္လွဳပ္ရွားခဲ့ပါတယ္”လို႔ Clauser က ဆိုပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕စက္ဟာ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့အမႈန္အတြဲေလးေပါင္း ေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီးကို တစ္ၿပိဳင္နက္ကိုေလ့လာႏုိင္ပါတယ္။သူတို႔ရဲ အမႊတ္ (Spin) ေတြကို ဦးတည္ခ်က္မ်ိဳးစံုကေနေလ့လာလို႔ရပါတယ္။ ( အီလက္ထရြန္ရဲ႕ လည္ေနတဲ့ ဝင္ရိုးကို မ်ိဳးစံုလွည့္ပတ္ၿပီး တစ္ၿပိဳင္နက္ထဲ စမ္းသပ္ခဲ့ပါတယ္။)

            စမ္းသပ္ခ်က္အေျဖထြက္လာခဲ့အခါ သူဟာ အလြန္အံ့ၾသခဲ့ရံုသာမကပဲ စိတ္လဲပ်က္ခဲ့ပါတယ္။ သူဟာအႀကိမ္ႀကိမ္ကို ႀကိဳးစားခဲ့ပါတယ္။ သူတင္မကပဲ တျခားသိပၸံပညာရွင္ေတြပါ ႀကိဳးစားခဲ့ပါတယ္။ စမ္းသပ္တဲ့နည္းပညာကို ပိုျမွင့္တင္တယ္။ ထပ္လုပ္တယ္။ ဘယ္သူေတြပဲ ဘယ္ႏွႀကိမ္ပဲ လုပ္လုပ္အေျဖဟာတစ္ခုထဲကိုညႊန္ျပေနပါတယ္။ အင္မတန္လည္း အံ့ၾသဖို႔ေကာင္းပါတယ္။ Clauser ဟာ Quantum Mechanics ရဲ႕ သခ်ၤာ ဟာ မွန္ကန္ေၾကာင္း သက္ေသျပခဲ့ပါတယ္။ Entanglement လို႔ေခၚတဲ့အမႈန္ေတြၾကားဆက္ႏြယ္မႈ ဟာ တကယ္ကိုပဲျဖစ္ေနပါတယ္။ ကြမ္တမ္ အမႈန္ေတြဟာ တကယ္ကိုပဲတစ္ခုနဲ႔တစ္ခု ဆက္စပ္ႏိုင္ ပါတယ္။ တစ္ခုကိုတိုင္းတာလိုက္မႈဟာလည္း သူ႔ရဲ႕တစ္ဖက္အတြဲေပၚ ကို တုိက္ရိုက္သက္ေရာက္မႈ ရွိႏိုင္ပါတယ္။  သူတို႔ႏွစ္ခုၾကားက အကြာအေဝးဆိုတာဘာမွမရွိသလိုပဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ Einstein မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ဆိုခဲ့တဲ့ “Spooky action at a distance” ဟာ တကယ္ကိုျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။ ဒီကစားပြဲမွာ Bohr အႏိုင္ရရွိခဲ့ပါတယ္။ Quantum Mechanics ရဲ႕သေဘာတရားေတြဟာလည္း မွန္ကန္ၿပီးေတာ့ ဘုရားသခင္ဟာလည္း တကယ့္ကိုေႂကြအံကစားခဲ့ပါတယ္။ Clauser ကေတာ့ “တကယ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က  Quantum Mechanics ကိုျဖဳတ္ခ်ပစ္ဖို႔လုပ္တာဗ်။ ခုေတာ့ ဆက္သင္ေနရတုန္းပဲ။ ဒီေန႔ထိလည္း ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ခက္ခဲေနတုန္းပါပဲ”လို႔ ရယ္ၿပီးေျပာခဲ့ပါတယ္။ Entanglement ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ေနလဲဆိုတာ ကို တိတိက်က်ေတာ့ရွင္းျပဖုိ႔ခက္ခဲေနဆဲပါ ။ ဒါေပမဲ့ တကယ္ျဖစ္ေနတာေတာ့အမွန္ပါပဲ။

            ဟုတ္ပါၿပီ ။ ဒီ Entanglement ႀကီးရွိေနတာကေတာ့။ ဒါကိုဘာမ်ားအသံုးခ်လို႔ရမွာလဲလုိ႔ေမးလာႏိုင္ပါတယ္။ ခုလက္ရွိမွာ Entanglement အေပၚမူတည္ၿပီး သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ ဟိုဖက္ အမႈန္ကေနၿပီးေတာ့ ဒီဘက္အမႈန္ကို ကူးေျပာင္းဖုိ႔ၾကံေနပါတယ္။ ဟိုဘက္ကေန ဒီဘက္ကို ၾကားထဲက ေနရာ ကိုအသံုးမခ်ဘဲ ကူးသြားဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနၾကပါတယ္။ အဲ့တာကေတာ့ Teleportation လို႔ေခၚတဲ့ ေနရာတစ္ခုမွအျခားတစ္ခုသို႔ခုန္ကူးျခင္းပါပဲ ။ ကဲ …. ဆက္ၾကည့္ရေအာင္လား?

Quantum Teleportation

            Teleportation ဆိုတာ ရုပ္ရွင္ေတြ ဂိမ္းေတြထဲမွာေတာ့အျမဲတမ္း ပါပါတယ္။ တစ္ေနရာကေန ေနာက္တစ္ေနရာကို ျဖတ္ခနဲ ခုန္ကူးတာမ်ိဳးေပါ့။ Star Trek ၾကည့္ဖူးတဲ့လူေတြဆို သိမွာပါ ။ DOTA ခုတ္တဲ့လူေတြဆိုလည္း Portal ေထာက္တာ သိတယ္ဟုတ္? အဲ့လိုဟာမ်ိဳး ကိုေျပာတာပါ ။ အဲ့တာဟာ ရုပ္ရွင္ထဲမွာသာရွိတယ္လို႔ထင္ရေပမဲ့ ဝမ္းသာစရာ ပါပဲ .. ခုလက္ရွိမွာ သိပၸံပညာရွင္ေတြဟာ Teleportation ကိုလက္ေတြ႔စမ္းသပ္ေနၾကပါၿပီ။ လူတစ္ေယာက္လံုးကို Teleport လုပ္ခ်လိုက္လို႔မရေပမဲ့ အမႈန္ေလးေတြကိုေတာ့ Teleportation သေဘာမ်ိဳးလုပ္လို႔ရပါတယ္။ စမ္းသပ္ခ်က္ကို Anton Zeilinger ဆိုတဲ့ ကြမ္တမ္သိပၸံပညာရွင္ကေနျပီး အာဖရိက ကမ္းေျခ ဘက္က Canary ကၽြန္းစုေတြထဲမွာျပဳလုပ္ခ့ဲပါတယ္။ ကဲ .. ဘယ္လိုလုပ္ခဲ့လဲဆိုတာ စိတ္မဝင္စားဘူးလား?

            အရင္ဆံုး La Palma ကၽြန္းက စမ္းသပ္ခန္းႀကီး ထဲမွာ အလင္းရဲ႕အမႈန္ေလးႏွစ္ခု (Photon) ေတြကို နီးကပ္လိုက္ေစၿပီး တစ္ခုနဲ့တစ္ခု ဆက္ႏြယ္လိုက္ေစပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ပထမတစ္လံုးကို La Palma မွာပဲထားၿပီး ေနာက္တစ္လံုးကို ေတာ့ ၈၉ မိုင္အကြာမွာရွိတဲ့ Tenerife ကၽြန္း ကိုပို႔လႊတ္လိုက္ပါတယ္။ (ပံု-၁၁ တြင္ရွႈ)

1st step

                                          ပံု-၁၁ Teleportation experiment ၏ ပထမအဆင့္

ထို႔ေနာက္ ပထမ အလင္းမႈန္ (ပံုတြင္ အနီေရာင္အမႈန္) အနီးသို႔ တတိယအလင္းမႈန္ေလး (ပံု-၁၂ တြင္ အစိမ္းေရာင္အမႈန္) တစ္ခုကို ဆြဲကပ္ကာ ႏွစ္ခုကို ဆက္ႏြယ္ေစလိုက္သည္။ ထိုနည္းအားျဖင့္ တတိယ အလင္းမႈန္ေလးသည္လည္း ဒုတိယအလင္းမႈန္ (အျပာေရာင္အမႈန္)ေလးႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ၿပီးျဖစ္သြားေလသည္။ ထိုအခါ အဖြဲ႔အစည္းသည္ ထိုအလင္းမႈန္ေလးႏွစ္ခု၏ ဆက္သြယ္မႈကိုေလ့လာရာမွ ထူးျခားခ်က္တစ္ခ်က္ျဖစ္လာေလသည္။ ထိုသည္မွာ တတိယအလင္းမႈန္ (အစိမ္းေရာင္အမႈန္)ေလး၏ Quatum State (ကြမ္တမ္ဖြဲ႔စည္းပံု) သည္ ဟိုဘက္ teneriffe ကၽြန္းရွိအမႈန္ဆီသို႔ေရာက္ရွိၿပီး ထိုဘက္ Teneriffe ကၽြန္းတြင္ တတိယအလင္းမႈန္ (အစိမ္းေရာင္အမႈန္) အတိုင္း ကို ထပ္တူသည့္ အမႈန္ေနာက္တစ္ခု ကို ဖြဲ႔စည္းလို႔ရရွိသြားျခင္းျဖစ္သည္။ တတိယအလင္းမႈန္ (အစိမ္းေရာင္အမႈန္)ေလးသည္ ဟိုဘက္သို႔ေရာက္သြားျခင္းမဟုတ္ပါ။ တတိယအလင္းမႈန္ေလးႏွင့္ တစ္ထပ္ထည္းတူေသာ အမႈန္ေလးေနာက္တစ္ခုကို ဟိုဘက္တြင္ ဖြဲ႔စည္းလိုက္ျခင္းျဖစ္ပါသည္။ (ပံု- ၁၂ တြင္အေသးစိတ္ၾကည့္)

Picture6

ပံု- ၁၂ – တတိယအလင္းမႈန္ေလးႏွင့္တစ္ထပ္ထည္းတူေသာ အမႈန္ေလးေနာက္တစ္ခုကို ဒုတိယအမႈန္ရွိေသာဘက္ တြင္ ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ခဲ့

            ဒါေပမဲ့ဒီအသံုးခ်မွဳဟာလူေတြအေပၚမွာေကာျဖစ္ႏိုင္မွာလား?ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလံုးဟာအက္တမ္ေအာက္ အမွဳန္ေလးေတြနဲ႔ ဖဲြ႔စည္းထားတာေတြပဲမဟုတ္လား? အဲ့ဒီေတာ့ သီအိုရီ အရေျပာမယ္ဆိုရင္ Entanglement ကေနျပီးတစ္ေန႔မွာေတာ့ျဖစ္လာႏိုင္ေျခရွိပါတယ္။ ဆိုပါေတာ့ .. ကၽြန္ေတာ္က ရန္ကုန္ကေနျပီး မႏၱေလးကို လမုန္႔ အရမ္းစားခ်င္လာလို႔ခ်က္ခ်င္းသြားဝယ္ခ်င္တယ္ပဲထား ။

            ဘာလုိမလဲဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ဟာ အက္တမ္ေအာက္အမွဳန္ေလးေတြနဲ႔ျပည့္ေနတဲ့အခန္းတစ္ခန္းကို ရန္ကုန္မွာလိုပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့ အဲ့ဒီ ရန္ကုန္ကအခန္းက အမွဳန္ေလးေတြနဲ႔ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ (entangle ျဖစ္ေနတဲ့)  မႏၱေလးက ေနာက္ထပ္အခန္းတစ္ခန္း ကိုလိုပါလိမ့္မယ္ ။ ျပီးေတာ့ရန္ကုန္ကအခန္း ေဘးမွာ ေနာက္ထပ္ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ခႏၶာကိုယ္ ကိုယ္ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အမွဳန္ေတြအကုန္လံုး ကို တစ္ခုခ်င္းစီ ရဲ႕ Quantum State ေတြကိုဖတ္မဲ့Scannerသေဘာမ်ိဳးတစ္ခုရွိရပါမယ္။(လူတစ္ေယာက္ခႏၶာကိုယ္မွာရွိတဲ့အမွဳန္ေပါင္းအားလံုးအေရ အတြက္သည္ျမင္ေတြ႔ႏိုင္ ေသာ စၾက၀ဠာတစ္ခုလံုးတြင္ရွိေသာ ၾကယ္မ်ားအားလံုး၏ ပမာဏ ထက္ပိုသည္။) ျပီးေတာ့ထို Scanner မွေနျပီးကၽြန္ေတာ့္ခႏၶာကိုယ္တစ္ခုလံုးမွာရွိတဲ့အမွဳန္ေတြအကုန္ကို တစ္ခုခ်င္းစီရဲ႕ ကြမ္တမ္သတင္းအခ်က္အလက္ (Quantum Data)  ေတြအကုန္လံုးကိုေသေသခ်ာခ်ာ ဖတ္ရပါ့မယ္။ တစ္ျပိဳင္နက္ထဲမွာပဲ ေဘးမွာ ရွိတဲ့ အခန္း(ရန္ကုန္မွာရွိတဲ့အခန္း) က အမွဳန္ေတြအကုန္လံုးကိုလဲ ေသေသခ်ာခ်ာ Scan ဖတ္ယူရပါ့မယ္။ ျပီးေတာ့မွကၽြန္ေတာ့္ရဲ ကြမ္တမ္အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ေဘးကအခန္းထဲက ကြမ္တမ္အခ်က္အလက္ေတြကို ႏွိဳင္းယွဥ္ယူရပါ့မယ္။  ဆက္ႏြယ္ျခင္း (entanglement) သေဘာတရား နဲ႔ ရန္ကုန္အခန္းကအမွဳန္ေတြဟာ မႏၱေလးအခန္းကအမွဳန္ေတြနဲ႔သြားျပီးဆက္စပ္ေနပါတယ္။ အဲ့အခ်ိန္က်မွ စက္ကေနျပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ ကြမ္တမ္အခ်က္အလက္ေတြအကုန္လံုးကို မႏၱေလးက အခန္းကိုပို႔ေပးရပါတယ္။ အဲ့ဒီအခါမွာ မႏၱေလးက စက္ကေနျပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ ကိုဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အမွဳန္ေတြအတိုင္းတစ္ထပ္ထဲ တစ္ပံုစံထဲတူတဲ့ “ေသာ္ဇင္ထြန္း” ကိုျပန္လည္ျပီး တည္ေဆာက္ေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္က ကၽြန္ေတာ့္ကိုတည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့အမွဳန္ေတြဟာမရွိေတာ့တဲ့အျပင္ မႏၱေလးကိုေရာက္သြားတာလဲမဟုတ္ပဘူး ။ ရန္ကုန္ က ကၽြန္ေတာ့္ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ အမွဳန္ေတြအတိုင္း ကို ဒီဘက္ မႏၱေလး မွာ ျပန္လည္မိတၱဴပြားျပီးတည္ေဆာက္လိုက္တဲ့သေဘာပါပဲ ။

            အဲ့ဒီေတာ့ကၽြန္ေတာ္မႏၱေလးကို ေရာက္သြားပါျပီ။ ကၽြန္ေတာ္ နဲ႔ တစ္ထပ္တည္း တစ္ပံုတဲ မိတၱဴကူးထားသလိုကိုတူတဲ့ အမွဳန္အဖြဲ႔အစည္းၾကီးေပါ့ ။ နဂိုမူလ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ရန္ကုန္မွာ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ ကြမ္တမ္အခ်က္အလက္ေတြကို scan ဖတ္ကထဲမရွိေတာ့ပါဘူး ။ ကြမ္တမ္အခ်က္အလက္ေတြကိုသိရဖုိ႔အတြက္ ကၽြန္ေတာ့္ကို အက္တမ္ေအာက္အဆင့္မွစျပီး တစ္စစီ ဆြဲျဖဲပစ္ရပါတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ မႏၱေလးမွာေရာက္သြားတဲ့ေသာ္ဇင္ထြန္းက တကယ့္ေသာ္ဇင္ထြန္းစစ္စစ္ေကာဟုတ္ေသးရဲ႕လား? Qauntum Mechanics အရေတာ့ တူတူ ပါပဲ ။ ေသာ္ဇင္ထြန္းစစ္စစ္ပါ ။ Quantum Mechanics အဆိုအရ အဲ့ဒီအမွဳန္ေတြဟာ ကၽြန္ေတာ့္ကိုဖြဲ႔စည္းထားတာမဟုတ္ပါဘူး။ အဲ့ဒီအမွဳန္ေတြထဲမွာရွိတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ (Information) ေတြကသာ ကၽြန္ေတာ္ စစ္စစ္ကိုဖြဲ႔စည္းထားတာပါ ။ အဲ့ဒီ သတင္းအခ်က္အလက္ အကုန္ကိုဒီဘက္ကိုပုိ႔လာႏုိင္လုိက္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ကၽြန္ေတာ္ပဲျဖစ္ေနဆဲပါ ။ အရမ္းကို ရုပ္ဝတၳဳ ဝါဒ တအားဆန္လြန္းတယ္ဆိုျပီး လက္မခံတဲ့လူေတြလဲရွိပါတယ္။ အေတြးအေခၚပိုင္းဆိုင္ရာ အျငင္းပြားဖြယ္အေျခအေနတစ္ခုအျဖစ္ လက္ရွိအထိရွိေနဆဲပါ။

  ဒီကိစၥကိုအရမ္းၾကီး စိတ္ထဲမထားပါနဲ႔ ။ တကယ္ လုပ္ဖို႔ေတာ္ေတာ္မလြယ္ေသးတ့ဲကိစၥ ပါ ။ လုပ္လို႔ရခဲ့ျပီဆိုရင္ေတာ့ဟိုဘက္မွာကၽြန္ေတာ့္ကိုဖြဲ႔စည္းထားတဲ့အမွန္ေတြတိုင္းကိုျပန္ျပီးတည္ေဆာက္ႏိုင္မွရမွာပါ။ မေတာ္တဆမ်ားတစ္ခုခုမွားယြင္းသြား ရင္ ကၽြန္ေတာ္ဟာ အီလက္ထရြန္ေတြ၊ ႏ်ဴထရြန္ေတြပံုထားတဲ့ အမွိဳက္ပံုၾကီးတစ္ခုျဖစ္သြားမွာပါ ။ ၾကားထဲမွာ ခုနကေျပာသလိုမ်ိဳး က်င့္ဝတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အျငင္းပြားဖြယ္ေတြလဲအမ်ားၾကီးရွိေနတာေကာ၊ပိုျပီးဆိုးတာကနည္းပညာလဲလံုလံုေလာက္ေလာက္မရွိေသးတဲ့အတြက္  Quantum Teleportation ဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေရာက္ရွိဖို႔ အေတာ္ကိုလိုအပ္ပါေသးတယ္။ လက္ရွိအထိေတာ့လက္ေတြ႔သိပ္မဆန္လွေသးပါဘူး ။ ဒီ အပိုင္းကိုကၽြန္ေတာ္က ဗဟုသုတတစ္ခုအေနနဲ႔ ေရးလိုက္တဲ့သေဘာတစ္ခုပါပဲ ။ ေနာက္ထပ္ လက္ရွိ Quantum Mechanics ရဲ႕လက္ေတြ႔က်က်အသံုးဝင္ေအာင္ၾကိဳးစားေနတာေတြရွိပါေသးတယ္။ Quantum Computing တို႔လိုေပါ့။

Quantum Mechanics အားအလြဲသံုးစားလုပ္မွဳမ်ား

            Quantum Mechanics ဟာ သိပၸံေယာင္  (Pseudoscience) အတည္ပညာေတြမွာအရမ္းကို အလြဲသံုးစားလုပ္ခံရပါတယ္။ ၾကားဖူးမွာေပါ့ ကြမ္တမ္ ဆြဲျပားတို႔ ၊ ကြမ္တမ္ ဓာတ္ဘူးတို႔။ အဲ့တာဘယ္ကစလဲဆိုေတာ့လူေတြဟာ ကြမ္တမ္ ကိုေသခ်ာနားမလည္တာကေနစပါတယ္။ ကြမ္တမ္ မွာ Certainty မရွိေတာ့ဘူးဆိုျပီးဆိုတာက စျပီးေတာ့ အရာရာတိုင္းကိုလုပ္ခ်င္သလိုလုပ္ ၊ ျဖစ္ခ်င္သလိုျဖစ္မယ္လု႔ိ ယူလိုက္တာကတလြဲျဖစ္ပါေတာ့တယ္။ The Uncertainty Principle ဟာ သံုးခ်င္တုိင္းအေျခအေနတိုင္းမွာ  သံုးခ်င္သလိုသံုးလို႔မရပါဘူး ။ သက္ဆိုင္ရာညီမွ်ျခင္း သခ်ၤာသေဘာတရားေတြေနာက္ခံရွိပါတယ္။ အရာရာတိုင္းမေရရာတာမွမဟုတ္တာ။ အက္တမ္ေအာက္အမွဳန္ေတြ ကြမ္တမ္ကမၻာထဲမွာမွ ျဖစ္တဲ့နိယာမေတြပါ ။ အျပင္ေလာကမွသိသာတာမွမဟုတ္တာ။ သူတို႔ေျပာသလိုသာဆို Newton နိယာမေတြ ၊ Relativity Theory ေတြပစ္လိုက္ရမွာေပါ့။ ကြမ္တမ္ဟာ သိပၸံေယာင္သမားေတြ အလႊဲသံုစားလုပ္ဖုိ႔ေပၚလာတာမဟုတ္ပါဘူး ။ သိပၸံေယာင္သမာေးတြဟာ တစ္ခုခုကို Quatum effect ေတြပဲဆိုျပိးလႊဲလႊဲခ်ပါတယ္ ။ “ဒီဆြဲျပားေလးေပါ့ ၊ ကြမ္တမ္ဆြဲျပားေလးေလ ၊ ခႏၶာကို္ယ္မွာ ရွိတဲ့အမွဳန္ေတြကိုအရမ္းသက္ေရာက္မွဳေကာင္းေစတာ’’ “ဒီလက္ပတ္ေလးေပါ့၊ေသြးခုန္ႏွဳန္းနဲ႔ေသြးလည္ပတ္ႏွဳန္းကိုမွန္ေစတာေလ၊သိပၸံနည္းအရမ္းက်တာ၊ကြမ္တမ္နဲ႔တြက္ထုတ္ျပီးထြင္ထားတာေလ”ဆိုတာမ်ိဳး ေတြၾကားဖူးၾကမွာေပါ့ ။ သိပၸံပညာမွာ မည္သည့္ အသံုးခ် သိပၸံပညာမဆို ေနာက္ကြယ္မွာ သခ်ၤာပါရပါတယ္။ တိက်တဲ့တြက္ထုတ္မွဳေတြ ၊ ညီမွ်ျခင္းေတြ နဲ႔ ရွိရပါတယ္။ ပါးစပ္ကလြယ္လြယ္ေျပာလို႔မရပါဘူး။အဲ့ဒီဓာတ္ဘူး၊လက္ေကာက္၊ဆြဲျပားအဲ့တာေတြဟာဘာသိပၸံဆိုင္ရာအေထာက္ အထား တိတိက်က်တစ္ခုမွမရွိတဲ့ သိပၸံေယာင္ပညာရပ္ေတြပါ ။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သိပၸံေယာင္သမားေတြဟာ အဲ့ဒီလို ကြမ္တမ္ကိုအလႊဲသံုးစားလုပ္လုပ္ေနျပီး လူထု ထံမွ ပိုက္ဆံကို ညာညာ ယူေနတာအင္မတန္စိတ္မေကာင္းစရာပါပဲ ။ တစ္ခ်ိဳ႕ဆိုသိန္းနဲ႔ခ်ီေပးျပီးဝယ္ၾကပါတယ္။ ဒီၾကားထဲ ကြမ္တမ္နည္းအရကုတဲ့ ဗိေႏၶာဆရာ ဆိုတာမ်ိဳးေတြရွိပါေသးတယ္။သူေျပာလိုက္တဲ့စကားသံေတြရဲ႕ Quantum Wave ေတြကေနျပီးၾကိမ္ႏွုန္းေတြနဲ႔ကုတာဆိုတာမ်ိဳးေတြပါၾကားဖူးပါတယ္။လွိဳင္းသေဘာတရားေလာက္ကိုေတာင္အေျခခံ မသိလို႔အဲ့လိုေျပာတာပါ။သတိရွိေစခ်င္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ကၽြန္ေတာ့္ဘက္ကေတာ့ေျပာဖို႔တာဝန္အျပည့္ရွိပါတယ္။လက္ခံတာ ၊ မလက္ခံတာကေတာ့ စာဖတ္သူ ရဲ႕ကိုယ္ပိုင္လြတ္လပ္စြာေရြးခ်ယ္ခြင့္ပဲျဖစ္ပါတယ္။

နိဂံုး

            ကဲ .. စာလဲတအားၾကီးကိုရွည္သြားတာဖတ္ရတာပ်င္းေတာင္သြားျပီလားမသိဘူး ။ ဒီတစ္လေတာ့ကၽြန္ေတာ္ေခၚသြားခ်င္တဲ့ခရီးကဒီေလာက္ပါပဲခင္ဗ်ာ ။ ကြမ္တမ္ေလာက ကိုေလ့လာရတာ စာဖတ္သူေတာ့မသိဘူး ။ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ အရမ္းကိုေပ်ာ္ဖို႔ေကာင္းျပီး စိတ္လွဳပ္ရွားဖြယ္ေကာင္းလြန္းပါတယ္။ ေနာက္တစ္ပတ္မွာေတာ့ အက္တမ္ေအာက္အမွဳန္ေလးေတြအေၾကာင္းေသခ်ာၾကည့္ရေအာက္လား? ဒီတစ္ပတ္မွာ ကြမ္တမ္သေဘာတရားေတြအေျခခံသိထားျပီဆိုေတာ့ေနာက္တစ္ပတ္မွာေတာ့အက္တမ္ေအာက္အမွဳန္ေတြနဲ႔အေျခခံအားေလးမ်ိဳးကိုကြမ္တမ္ကေနျပီးဘယ္လိုသတ္မွတ္သလဲဆိုတာကိုၾကညၾ့္ကတာေပါ့ဗ်ာ ။

 

~Thaw Zin Htun

 

References:

  • Hawking, S. (1996).The illustrated A brief history of time (Updated and expanded ed.). New York: Bantam Books.
  • Hawking, S. (2001).The universe in a nutshell. New York: Bantam Books.
  • The Fabric of Cosmos[Motion picture]. (2011). USA: Nova.

 

(မွတ္ခ်က္ ။ Quantum Theory ဆိုသည္မွာ 1900 ျပည့္ႏွစ္တြင္ Planck စတင္ေမြးဖြားခဲ့ေသာ စြမ္းအင္ထုပ္ေလးမ်ားသီအိုရီကိုေခၚျခင္းျဖစ္သည္။ Quantum Mechanics မွာ နဂိုေရွးရိုးစြဲ မကၠင္းနစ္ သေဘာတရားကို Quantum level တြင္အသံုးခ်ျခင္းျဖစ္ျပီး ၁၉၂၀ ေက်ာ္ဝန္းက်င္တြင္ေပၚေပါက္သည္။ )

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s